Hamilelikte 40. Hafta

40. haftada bebeğinizin boyu yaklaşık 50-52 cm, ağırlığı ise 3400-3600 gram civarındadır. Bebeğinizin vücudundaki tüm organ sistemleri artık dış dünyada bağımsız bir yaşam sürmek için tamamen hazırdır; akciğerler ilk nefesi almak, mide anne sütünü sindirmek ve karaciğer ise atıkları temizlemek için komut beklemektedir. Beyin gelişimi ise doğumdan sonra da hızla devam edecek olsa da, şu an hayati reflekslerin (emme, yutma, kavrama) tamamı kusursuz işlemektedir. Vücudunu kaplayan o koruyucu kremsi verniks tabakasının büyük bir kısmı dökülmüş ve amniyon sıvısına karışmıştır; bu durum sıvının biraz bulanık görünmesine neden olabilir ancak bu tamamen normal bir olgunluk belirtisidir. Bebeğinizin kafatası kemikleri hala tam olarak birleşmemiştir ve aralarında fontanel (bıngıldak) adı verilen yumuşak boşluklar bulunur. Bu mucizevi yapı, bebeğin dar doğum kanalından geçerken kafasının hafifçe esnemesini ve şekil değiştirmesini sağlayarak hem anneyi hem de bebeği travmalardan korur. Bu hafta bebeğinizin bağışıklık sistemi, plasenta yoluyla sizden aldığı antikorlar sayesinde geçici bir savunma kalkanı oluşturmuştur. Bu kalkan, doğumdan sonraki ilk altı ay boyunca onu pek çok enfeksiyona karşı koruyacak kadar güçlüdür. Artık içerisi onun için oldukça dar bir hal almıştır ve her hareketi karnınızda dışarıdan net bir şekilde izlenebilen dalgalanmalar yaratır.

Vücudunuz bu hafta tam kapasite bir değişim ve hazırlık içindedir; rahminiz artık göğüs kafesinizin hemen altından başlar ve karın duvarınız maksimum gerginliğe ulaşmıştır. Bebeğin başının pelvise iyice yerleşmesi (angajman), diyaframınız üzerindeki baskıyı bir miktar azaltsa da bu kez de mesaneniz üzerinde muazzam bir baskı oluşturur. Bu durum, "hafifleme" hissiyle birlikte nefes alışınızın rahatlamasını sağlar ancak tuvalet ziyaretlerinizin sayısını iyice artırır. Ayrıca, pelvik eklemlerinizi ve bağlarınızı gevşeten relaxin hormonu en yüksek seviyededir; bu da yürürken kalçalarınızda bir "ayrılma" hissi veya hafif bir ördek yürüyüşü tarzı oluşturabilir. Doğumun başlamasına dair en net sinyallerden biri olan nişan gelmesi bu hafta gerçekleşebilir. Bu, doğumun birkaç saat veya birkaç gün içinde başlayabileceğinin habercisidir. Rahim ağzınız artık yumuşamaya, kısalmaya ve incelmeye başlamıştır; doktorunuz yapacağı muayenede bu değişimi açıklık ve silinme olarak ifade edecektir. Braxton Hicks kasılmaları artık daha yoğun ve bazen adet sancısı kadar keskin hissedilebilir; ancak bu kasılmalar gerçek doğum sancısı gibi düzenli hale gelene kadar vücudunuzun yaptığı son antrenmanlar olarak kabul edilir. Vücudunuzdaki su tutulumu nedeniyle ellerinizde ve ayaklarınızda ödem artışı görebilirsiniz, bu yüzden dinlenirken ayaklarınızı yüksekte tutmak konforunuz için kritiktir.

40. haftada beslenme artık bebeğin büyümesinden ziyade sizin doğum enerjinizi korumaya yöneliktir. Doğum, vücudun bir maraton koşması kadar enerji tüketen bir süreçtir; bu nedenle glikojen depolarınızın dolu olması fiziksel dayanıklılığınız için hayati önem taşır. Ağır, yağlı ve sindirimi zor yemeklerden kaçınarak, enerji veren kompleks karbonhidratlara (tam buğday, yulaf, meyveler) odaklanmalısınız. Az az ama sık yemek yiyerek midenizi yormadan kan şekerinizi dengede tutmak, olası bir doğum başlangıcında midenizin rahat olmasını ve kendinizi daha güçlü hissetmenizi sağlayacaktır. Hidrasyon bu haftanın en kritik sağlık kuralıdır; günde en az 3 litre su tüketmek hem amniyon sıvısının seviyesini korur hem de vücudunuzdaki ödemin atılmasına yardımcı olur. Su tüketimi aynı zamanda rahim kaslarınızın daha verimli çalışmasını sağlar; susuz kalan bir rahim daha düzensiz ve verimsiz kasılabilir. Probiyotik gıdalar (yoğurt, kefir) tüketmek, bağırsaklarınızın düzenli çalışmasını sağlayarak doğum kanalındaki baskıyı hafifletir ve doğum sonrası sindirim sistemi konforunuzu artırır. Eğer mide yanmalarınız devam ediyorsa akşam yemeklerini erken yiyip sıvı gıdalara ağırlık verebilirsiniz. Bu hafta vücudunuzu bir sporcu gibi besleyin; kaliteli yakıt, kaliteli bir performans demektir.

Beklenen doğum tarihi gelmiş olmasına rağmen bebeğin henüz doğmaması anne adaylarında stres yaratabilir. Ancak unutulmamalıdır ki, 40. hafta sadece tahmini bir tarihtir ve ilk bebeklerin çoğu aslında 41. hafta civarında dünyaya gelme eğilimindedir. Doğumun başlaması için vücudunuzun stres yerine, rahatlama sağlayan oksitosin hormonuna ihtiyacı vardır. Bu süreci kendinize ayırdığınız bir dinlenme dönemi olarak görün ve çevrenizden gelen sorulara karşı zihninizi koruyun. Doğum planınıza sadık kalarak esnekliğinizi koruyun, derin nefes egzersizleri yapın ve vücudunuzun doğal işleyişine güvenin. Bebeğinize kavuşacağınız o özel anı hayal etmek, kaygılarınızı azaltarak sizi duygusal olarak doğuma hazırlayacaktır.

40. hafta, tüm alışverişlerin bitmiş ve tüm hazırlıkların "hazır" komutuna geçmiş olması gereken haftadır. Hastane çantanız kapının hemen yanında, arabanızın yakıt deposu dolu ve doğum sonrası eve dönüş yolculuğu için gerekli tüm güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır. Bu hafta en önemli teknik hazırlık, bebek oto koltuğunun araca doğru bir şekilde monte edildiğinden emin olmaktır. Pek çok hastane, güvenlik standartlarına uygun bir oto koltuğu olmadan bebeği taburcu etmeyecektir; bu nedenle montajı son ana bırakmadan birkaç kez pratik yaparak kontrol edin. Doğum sonrası ilk birkaç hafta için evde bir destek sistemi kurmak, bu haftanın en mantıklı hazırlığıdır. Dondurucuya atılmış hazır yemekler, stoklanmış temel temizlik malzemeleri ve bebek bezleri hayatınızı inanılmaz kolaylaştıracaktır. Ayrıca, emzirme köşenizi (rahat bir koltuk, su içebileceğiniz bir sehpa ve emzirme yastığı) hazır hale getirin. Bebeğinizin uyuyacağı alanı parfümsüz deterjanla yıkanmış temiz çarşaflarla kaplayın. Eğer evde başka bir çocuğunuz veya evcil hayvanınız varsa, sizin hastanede olduğunuz sürece onlara kimin bakacağı ve eve bebekle geldiğinizdeki ilk karşılaşma planını da netleştirin. Organize bir ev, lohusalık döneminin huzurlu geçmesi için atılan ilk adımdır.