Week 17 van de zwangerschap

In week 17 is je baby ongeveer 13 cm lang en weegt hij 140 gram. De belangrijkste fysiologische ontwikkeling van deze week is dat er vetweefsel onder de huid van je baby begint te ontstaan. Deze vetlaag is niet alleen bedoeld om aan te komen, maar is ook een cruciale voorbereiding op het behouden van de lichaamstemperatuur en het reguleren van de stofwisseling na de geboorte. Hoewel de huid nu nog dun en doorschijnend is, zullen deze vetlaagjes de lichaamsvormen na verloop van tijd verder opvullen. Daarnaast verandert het skelet van je baby verder van kraakbeen naar stevig botweefsel. De gewrichten zijn nu veel beweeglijker; je baby kan de armen en benen vrijuit buigen en strekken. Een van de belangrijkste stappen in deze periode is het perfectioneren van de slik- en zuigreflexen. Je baby drinkt dagelijks ongeveer 500 ml vruchtwater om zowel het spijsverteringsstelsel als de longen voor te bereiden op de buitenwereld. Bovendien zijn de vingerafdrukken vanaf deze week volledig gevormd en hebben ze hun unieke patroon gekregen.

Your uterus is now located just a few finger-widths below your belly button. This growth shifts your body’s center of gravity forward, which may cause a deeper curve in your lower back called lordosis. This can lead to back muscles working harder and feeling achy by the evening. Additionally, the hormone relaxin loosens your joints and ligaments, which might make you feel a bit more clumsy or off-balance. Another change you may notice is an increase in bodily fluids. Beyond your blood volume, you might see an increase in sweating, a runny nose, and vaginal discharge due to increased circulation. Your heart is currently pumping 40-50% more blood, so it is natural to feel tired more quickly or experience palpitations. If lying on your back makes you feel breathless, it is due to the pressure your uterus puts on major blood vessels. It is now time to get into the habit of sleeping on your left side.

Vanaf week 17 heeft je baby je ijzervoorraad meer dan ooit nodig om eigen bloedcellen aan te maken. Als je je erg moe voelt of als de huid onder je ogen bleek ziet, kan het zijn dat je last hebt van bloedarmoede door ijzertekort. Omdat ijzersupplementen soms verstopping kunnen veroorzaken, is het de gezondste aanpak om deze behoefte eerst via natuurlijke weg te vervullen. De opname van ijzer is echter een gevoelig proces en heeft de juiste combinaties van voeding nodig om efficiënt door het lichaam te worden gebruikt. Wanneer je ijzerrijke voeding eet zoals rood vlees, kalkoen, eieren of peulvruchten zoals linzen en kikkererwten, voeg daar dan altijd voldoende vitamine C aan toe. Een flinke kneep citroensap over je eten of een glas versgeperst sinaasappelsap kan de opname van plantaardig ijzer verdubbelen. Het drinken van thee of koffie tijdens of direct na de maaltijd remt de ijzeropname met wel 60%. Ook zuivelproducten gaan de strijd aan met ijzer vanwege het calcium dat ze bevatten. Daarom is het de slimste strategie om melk en yoghurt als tussendoortje te nemen, en ijzerrijke maaltijden te combineren met vitamine C. Voor de hersenontwikkeling van je baby en jouw eigen energieniveau is het belangrijk om op deze voedingsbalans te letten.

Vanaf week 17 kun je 's nachts levendigere, complexere en soms vreemdere dromen krijgen dan je gewend bent. Je droomt misschien dat je baby al geboren is en kan praten, of je wordt wakker uit totaal onlogische en soms beangstigende scenario's. Maak je geen zorgen; dit heeft twee belangrijke oorzaken: hormonen en je onderbewustzijn dat zich voorbereidt. Hormonale veranderingen beïnvloeden je slaapcyclus, waardoor je langer in de REM-slaap (de fase waarin je droomt) blijft of vaker wakker wordt, waardoor je dromen helderder onthoudt. Psychologisch gezien verwerkt je geest alle angsten, opwinding en onzekerheden via dromen terwijl je je voorbereidt op deze enorme verandering in je leven. Als je een nare droom hebt, onthoud dan dat dit geen teken is, maar simpelweg een opruimproces van je brein. Het opschrijven van deze dromen in een dagboek of ze delen met je partner om erom te lachen, kan je onrust verminderen. Een ontspannende kruidenthee drinken of een lichte meditatie doen voor het slapengaan, kan je helpen om rustiger in slaap te vallen.

While you still have the energy, one of the most important changes to make in your wardrobe is hidden in your shoe boxes. As of week 17, high heels are no longer a safe option due to your shifting center of gravity and loosening joints. To avoid the risk of losing your balance and to prevent back pain, you should rethink your shoe choices this week.

• Supportive Soles: Instead of flat ballet pumps, choose orthopedic styles that support the arch of your foot.
• One Size Up: Due to swelling and loosening ligaments during pregnancy, your shoe size may permanently increase by half a size. Choose styles that aren't too tight.
• Easy to Wear: As your belly grows, bending over to tie laces will become difficult. Laceless slip-on styles offer great convenience.

Also, if you haven't done so yet, this week is a great time to swap your household cleaning supplies for natural products based on vinegar and baking soda. The quality of the air you breathe is very important while your baby's lungs are developing.

As your baby grows and your uterus gets heavier, it can sometimes put pressure on the sciatic nerve, the longest nerve in your body. This can cause a sharp, electric-shock-like pain (sciatica) that starts in your lower back and travels down through your hip and into your leg. This pain might make an appearance especially from week 17 onwards. To relieve sciatic pain, lie on the side opposite to where it hurts. For example, if your right leg hurts, lie on your left side and place a thick pillow between your legs. Avoid sitting or standing in the same position for too long. Use a footstool when sitting to keep your knees slightly higher than your hips. If the pain is very intense, a lukewarm (not hot!) shower can help relax your muscles. Regular gentle prenatal yoga and stretching are the most effective ways to reduce pressure on the nerve. If your body is sending you a signal, listen to it and slow down a bit.